Pliki cookies
Ta witryna używa plików cookies, by ułatwić korzystanie z niej.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
 

Strona główna » Encyklopedia » Prawodawstwo

WSZYSTKIE # A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

dozór techniczny - (kategoria: Prawodawstwo)

(ang. technical monitoring, niem. Technische Überwachung)
ogólne określenie działań zmierzających do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska. Dozór techniczny w Polsce jest wykonywany przez centralne jednostki administracji państwowej, jakimi są: Urząd Dozoru Technicznego (UDT), Transportowy Dozór Techniczny (TDT) i Wojskowy Dozór Techniczny (WDT). Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy dozoru technicznego jest ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. Nr 122, poz. 1321, z dnia 31 grudnia 2000 r.). Działaniom dozoru technicznego podlegają m.in. pojazdy, jeśli zostały wyposażone w urządzenia dźwignicowe (np. żurawie, wciągniki hakowe i bramowe, tylne burty załadunkowe itd.), zbiorniki (np. cysterny i silosy), urządzenia dla niepełnosprawnych (np. w autobusach i mikrobusach) lub wciągarki.

Jako początek istnienia dozoru technicznego na ziemiach polskich uważa się dzień 7 stycznia 1911 r. gdy minister przemysłu i handlu Rosji zatwierdził statut opracowany przez polskich przemysłowców, zezwalając na działalność Warszawskiego Stowarzyszenia Dla Dozoru Nad Kotłami Parowymi. W odróżnieniu od organizacji dozorowych działających na ziemiach polskich pod zaborami austriackim i pruskim, powołana organizacja dozorowa w Królestwie Polskim zatrudniała wyłącznie personel polski.

Ujednolicenie organizacji dozoru technicznego po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, rozpoczęto od uchwalenia w dniu 31 maja 1921 r. ustawy o nadzorze nad kotłami parowymi. Zniosła ona różnice w przepisach byłych państw zaborczych i wprowadziła jednolity system dozorowania kotłów na terenie całej Polski. W 1925 r. stowarzyszenie w Warszawie, na podstawie umowy z magistratem miasta, objęło dozorem dźwignice użytkowane na terenie stolicy. W 1934 r. weszło w życie rozporządzenie obejmujące dozorem wytwornice acetylenu. W miarę rozwoju stowarzyszenia, tworzono zaplecze badawcze - rozwinięto laboratoria: wytrzymałościowe, cieplne, metalograficzne, elektryczne i wodne.

Logo UDTW czasach okupacji hitlerowskiej teren działania Stowarzyszeń Dozoru Kotłów w Katowicach i Poznaniu został przejęty przez Technische Überwachung Verein (TÜV), gdzie wymieniono prawie całkowicie polski personel techniczny na niemiecki. W Generalnej Guberni dozór sprawowali polscy inżynierowie, ale Stowarzyszenie Dozoru Technicznego w Warszawie przeniesiono do Krakowa.

Po zakończeniu II wojny światowej, już w 1945 r., podjęły działalność Stowarzyszenia Dozoru Kotłów w Poznaniu, Warszawie i Katowicach. W oparciu o ustawę z 1921 r. minister przemysłu wprowadził zarząd komisaryczny nad tymi stowarzyszeniami. Dekret z 26 października 1950 r., powołujący Urząd Dozoru Technicznego (UDT) w Warszawie, zakończył pięcioletnie prowizorium zarządzania komisarycznego. W latach 1961-63 wydany został pakiet aktów prawnych zawierający ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o dozorze technicznym.

Logo TDTHistoria specjalistycznego dozoru technicznego, jakim do końca 2000 r. był kolejowy dozór techniczny, jest ściśle związana z kotłami parowozowymi. W okresie międzywojennym zagadnienia dozoru technicznego nad tymi urządzeniami zostały uregulowane rozporządzeniem Ministra Kolei Żelaznych z 27 kwietnia 1922 r. „O budowie i ustawianiu kotłów parowozowych i kotłów parowych ustawianych w wagonach kolejowych, jako też o nadzorze nad niemi". W latach 30. XX w. kolejowym dozorem technicznym objęto zbiorniki ciśnieniowe, wytwornice acetylenowe i dźwignice. Rewizje wytwornic acetylenu prowadzili rzeczoznawcy wydziałów mechanicznych dyrekcji okręgowych kolei, a rewizje dźwignic - pracownicy nadzoru poszczególnych jednostek organizacyjnych. Zadania kolejowego dozoru technicznego przejął Transportowy Dozór Techniczny (TDT), którego zakresem działania TDT objęte są m.in. zbiorniki (w tym cysterny i silosy) wykorzystywane w transporcie drogowym.

Logo WDTZa dozór techniczny w jednostkach podległych Ministerstwu Obrony Narodowej odpowiada Wojskowy Dozór Techniczny (WDT). Jego historia  rozpoczęła się wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 r. Wtedy to właśnie, dekretem z 28 listopada 1918 r., postanowiono odtworzyć Marynarkę Wojenną RP. Ponieważ główną rolę w napędzie ówczesnych okrętów miały maszyny parowe, do ich zasilania niezbędne były kotły parowe. Dla nich to właśnie zostały opracowane i zatwierdzone przez Ministerstwo Spraw Wojskowych  „Przepisy o obsłudze kotłów i maszyn parowych na statkach".
(MKM)

Patronat